Panibagong Digma

Ni John Carlo S. Gloria
Tula

           Palabay said the lumad farmers were on their way to their farms when they were gunned down in Sitio Datal Bonglangon, a T’boli-Manobo community located within the vast coffee plantation of Silvicultural Industries Inc.–DMCI.

Philippine Daily Inquirer, 25 Dis. 2017

Marahang nahawi ng iyong mga paa
ang mga damong ligaw
na sa taas ay yumuyukod na, sumasayaw
sa mga hiling at lambing nitong hangin.
Naroon ka,
sa lupang ninuno,
sampu ng iyong kapwa magsasaka—
saksi ang inyong ugating mga binti at braso,
talâ ang mga gatla sa noo—
handang muling tamasahin
ang handog-biyaya
ng nilinang ni’yong lupa.

Subalit hindi pag-ani
ang gagambala
sa payapang umaga.
Hindi paggapas sa bukid ang aalingawngaw
sa tamlay ng araw
kundi mga kalabit sa gatilyo ng punglo
na sasaluhin ng inyong katawan at bungo.

Naroon ka, sampu ng iyong kapwa magsasaka—
walang ani’t muling nagdidilig-dugo sa lupang ninuno.
Sakbibi ang paligid sa pagsangsang ng bukid.
Sasapaw ang amoy-pulbura sa dugong
ilululan ng hangin.
Pigil na hikbi at impit na sigaw ang tugon sa mga katawang
iniwang                        tiwangwang.

Ay! Datu Victor, Pato, To, Artemio, Samuel,
matapos takasan ng kaluluwa,
bininyagan nila kayong mga tulisan
gaya ng sa naratibo ng Kabesang Tales.
Sa ganitong paraan nila kayo muli’t muling papaslangin.

Kaya’t dito, sa inyong minsang pinagyaman at pinatabang lupa,
tutubo’t yayabong ang isang panibagong digma.

Advertisements

Tintang Dugo

Ni Kenneth Michael L. Dalimbang
Spoken Word Poetry

Ako si Kenneth, isang pangkaraniwang mag-aaral
Tinatahak ang mabatong daan at nagsisihulugang tuyong dahon
Sa ilalim ng mga puno, pasan ang alaala ng masayang kahapon
Na sa isang iglap ay nawala sa pagkakadapang
Hindi na makakabangon.

Sa unang tapak sa kolehiyo mundo’y tila bago
Blangkong papel nasa harap, panulat hawak ng daliring nakapiko,
Magsasalaysay ng mga bago kong kuwento,
Ngunit sa pagdami ng naisulat, ang tinta ay naging dugo—

Dugo na di nakikita sa aking balat
Dugo na dumadanak mula sa panloob na sugat.
Dugo ang tinta, at walang hanggan ko nang isusulat
Ang hinagpis na dulot ng pagkakamaling
Sa iba’y hindi maisusumbat.

Ito rin ang dugo sa kumot na di na maitatago
Dugong nagpatalas sa mapurol na kutsilyo
Kutsilyo na humiwa sa mga pangarap ko
Kutsilyong patuloy na gumugutay sa aking puso.

Puso at dugo, dito nabuo
Ang batang may bitbit ng madugong kutsilyo
Hulma ng tao na magkakaroon na ng pulso
Puso at dugo, puso at dugo
Buhay sa sinapupunan ng babaeng iba ang tribu.

Ako si Kenneth, isang katutubo
Lumaki sa kulturang Tboli, bitbit ang pangalan ng aking tribu
Na inalagaan at pinahalagahan mula pa sa aking mga ninuno
Na aking nayurakan, nadumihan, at hindi na maiwawasto.

Tatang, Nanang, Nay, Tay, Ate, Kuya, Tita, Tito, patawad sa aking pagkabigo.
Patawad, patawad, inyong pangarap sa ’kin gumuho.
Ako’y lunod na sa luhang patuloy na tumutulo
At sa ’king muling pagpikit, hihiling na sa paggising
Magiging panaginip ang lahat ng ’to

O kaya sana nga ’wag na akong magising
Sa bangungot na di na kayang tiisin—
Ang maitali sa responsibilidad at maglakad sa altar ng kapatid kong mga Muslim,
Ang bumuhay ng sanggol at magmahal ng taong hindi ko pa handang mahalin.

Hindi na ako makakatakas
Palabas
Sa hampas
Ng katotohanang walang lunas.
Marahil ang pagpapatiwakal gamit ang taling paitaas
Ay mas mabuti kaysa maitali nang buhay sa kamay ng kanilang batas.

Ako si Kenneth, isang batang magiging ama
Karaniwang mag-aaral, katutubong narehas ng maling pasya,
Naglalakad nang nakapiring, hubad ang mga paa.
Sa mundong puno ng mapanghusga, nawa’y tulungan mo ako o kaya’y
Kunin mo na ako, Ama.

Halimaw sa Dilim

By Adrian B. Arendon
Poetry

“Tulong! tulong! tulong!”
‘Yan ang naisambit ko kahit namamaos,
Bago nangyari ang akin sanang katapusan.
Pinilit kong mabuhay ulit nang normal,
Ngunit hindi mawaksi sa aking isipan
Ang mga pangyayaring kay brutal.

Sa aking pag-iisa sa madilim na eskinita,
Bumubulong siya sa aking tainga,
Ipinahihiwatig sa paraang hindi kaaya-aya
Na ang buhay ko’y walang halaga.

Sa aking mahimbing na pagtulog,
May dumudugong mga kamay na gumagapang
At unti-unti akong pinalilibutan at sinasakal.

Sa aking malalagim na bangungot,
Tumatakbo ako nang paulit-ulit at walang tigil
Palayo sa isang nakaputing t-shirt at nakamaong na shorts.

Habang papalapit siya nang papalapit,
Namukhaan ko ang kanyang mukha.
Bigla akong nagising at tumingin sa salamin,
Nakatakot siya pagkat mukha niya’y mukha ko.

si yolanda

By Marianne Hazzale J. Bullos
Poetry

 anak din si yolanda ng ating ina pero hindi
   na kapatid ang turing niya sa atin nais
 niyang ipaghiganti ang ina sa kababuyan
      ng mga abusadong nanggahasa at
          nagpabaya kaya sumigaw siya
             ng katarungan at isang
                   umaga nakaratay
              ang mga puno sa
                lupa lumutang-
                   lutang sa lawang
                       puno ng putik
                            at lagkit ng
                               dugo ng
                             mga

      bangkay na nabaon sa hukay

Ritwal at Dalangin ng Hamog

By Adrian Pete Medina
Poetry

Habang isinisilang ang araw
Sa silangan, bubuksan ng hamog
Ang mga mata at pahihigpitin
Ng lamig ang bisig na nalanta
Dahil sa kahapong dumaan.
Labimpitong buntonghininga
Ang bibitawan sa malapad
Na mga dibdib saka lamang
Sisimulan ang paghakbang
Sa kayumanggi at matabang lupa.
Malulubog sa kapit ng putik
Ang mga paang binaluktot
Na parang mga kawayan.
Ihahagis ang mga butil sabay hihip
At dalangin mula sa sikmurang
Kumakalam at nangangasim.
Ubo, pawis, at hikahos sa lilim
Ng sikat ng araw ang papatnubay
Sa bawat hakbang ng ritwal
Na isasagawa sa pupunlaan.
Maraming buwan ang hihintayin.
Mga butil ng ulan ang nais
Pumatak sa kakarampot na pangarap.
Ibubuga sa daraang hangin
Ang hininga mula sa dibdib.
Magiging tubig sa palay ang pawis
Na malalaglag mula sa mga bisig.
Pagsapit ng ikasiyam na buwan,
Aanihin na ang gintong lupain,
Ay, natupad nga ang paulit-paulit
Na pagbabantay at paghihintay
Sa inusarang hikahos ng mga dalangin.
Ay, salamat sa Poong ibinigay ang araw
upang patnubayan ang paglalayag.

Nabasa

By Alvin Pomperada
Poetry

Ayaw paawat ng ulan. Hindi na marinig
ang guro. Parang sirang channel
ang buhos sa bubong ng silid-aralan. Wala nang
tengang nakikinig. Naghihintay na lang
makalabas. Paano kaya
makakauwi kung walang pamasahe?
Nakadungaw ang balintataw ko sa alulod.

Pagkalabas, hinigpitan ko ang kapit
sa bag pack at ang sintas ng sapatos
sabay talukbong ng polo sa ulo.
“Isa. Dalawa. Tatlo. Takbo!”
Sinalubong ko
ang ulan at ang lamig ng hangin sa pagkaripas.
Para di gaanong mabasa, sumisilong ako
sa bawat madaanang tahanan.

Nang malapit na sa amin, napahinto ako
nang makita ang kanal sa daraanan.
Hindi ko kayang lampasan
ang ragasa ng tubig-ulan. Sumugod ako
sa abot-bewang na baha. Malapit na
akong makalampas nang hinampas ng agos.

Naanod ako at nabasa
ang mga libro. Saan nga bang pahina nababasa
papaano makaaahon?

Makeup Kit

By Mubarak Tahir
Poetry

Sa manipis na balakang itinali
At nabuo ang malaking lasong
Sa sahig sumasadsad nang malaya,
Hindi ng kaniyang kaluluwa.

May buhay ang mga daliring
Kumakawala sa musika ng lungkot.
Bawat pilantik ay patak ng luha.
Bawat pagngiti ay sinturon ng diyablo.

Nakapinta ang imahen sa salaming
Manikang inabandona ang nakikita.
Lantad sa pisngi ang maitim na lipstick
Kaya di makangiti at makahalakhak.

Boy!
Sigaw ng dumagundong na tinig.
Mga mata’y pula at nanlilisik,
Lantad na ang ugat ng mga braso.
Handa nang kumawala
Sa nagmamakaawang kaluluwa.

Napalitan ang maitim na lipstick
Ng pulang lip balm
Na pumapatak sa labi—
Regalo ng demonyong mapaniil.

Pilit kumakawala ang kaluluwa,
Humihiyaw nang walang tinig.
Kulay itim ang luhang dumadaloy;
Natunaw ang mascara ng pilikmata.

Hindi nakontento ang demonyo:
Hinila ang makapal na sinturong
Dulo’y yari sa kinalawang na bakal,
Na sabik lumapat sa balat.

Ngumiti ang demonyo saka natawa
Habang tumatangis ang kaluluwa.
Pilit niyang iginagalaw ang mga daliri,
Nakikipagbuno sa sinturon ng demonyo.

Napulot ang basag at kumikinang na salamin
Tila abot ang pag-asa’t tagapagtanggol,
Susi sa pagkakapiit sa hawla ng impiyerno.
Salamin ay nabuwal at nabasag.

Nabuhay ang kaluluwa,
Hawak ang basag na salamin.
Naroon ang repleksiyon ng sarili.
Binasag ito at isinaksak sa demonyo!